อาหารสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
การควบคุมอาหารในผุ้ป่วยเบาหวานสำคัญอย่างไร
การควบคุมอาหารที่ถูกต้องและเหมาะสม จะช่วยให้ระดับน้ำตาลในเลือดไม่สูง และช่วยลดอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากโรคเบาหวาน การรักษาโรคเบาหวานให้ได้ผลนั้นจำเป็นต้องควบคุมอาหารอย่างสม่ำเสมอ ควบคู่กันไปกับการรักษาด้วยยา
อาหารชนิดใดที่ผู้ป่วยควรรับประทาน
ประเภทน้ำนม
- ควรเลือกดื่มชนิดจืดไม่เติมน้ำตาลหรือชนิดไม่
ปรับปรุงแต่งรส
- นมพร่องมันเนย คือมีไขมันประมาณ 1.9% รับ
ประทานได้
- นมเปรี้ยว ควรเลือกชนิดที่ไม่ปรุงแต่งรส
- นมข้นหวาน ไม่ควรใช้นมชนิดนี้
- นมถั่วเหลือง ชนิดหวาน ไม่เหมาะสำหรับผู้ป่วย
เบาหวาน ควรทำเองโดยใช้แป้งถั่วเหลืองผสม
กับน้ำตามอัตราส่วนที่กำหนดไว้ที่สลากหน้าถุง โดย
ใช้แช่น้ำให้พองและนำมาปั่นกับน้ำ ในอัตราส่วน
ถั่วเหลืองดิบ 1 ส่วน ต่อน้ำ 10 ส่วน แล้วคั้นเอาแต่
น้ำไปต้มให้เดือด 10 นาที ก็ใช้ได้
- น้ำเต้าหู้ ผู้ป่วยเบาหวานดื่มได้ แต่ต้องไม่เติม
น้ำตาล
ประเภทผัก ควรรับประทานผักมาก ๆ ทั้งผักสดและผักสุก เพราะใยอาหารในผักจะช่วยให้น้ำตาลถูกดูดซึมได้น้อยลง จึงช่วยให้ระดับน้ำตาลในเลือดไม่สูงทั้งยังช่วยไม่ให้ท้องผูกอีกด้วย
ประเภทผลไม้
ผลไม้ที่ควรหลีกเลี่ยง ทุเรียน ขนุน น้อยหน่า
ละมุด ลำไย กล้วย มะขามหวาน
ผลไม้ที่รับประทานได้ แต่ต้องจำกัด ได้แก่
ส้ม สับปะรด มะละกอ เงาะ มังคุด มะม่วง ฝรั่ง ควรกินตามจำนวนที่กำหนดไว้และควรได้รับวันละ 1-2 ครั้ง
ประเภทธัญญพืชและเผือกมันต่าง ๆ
- ข้าวซ้อมมือ สามารถรับประทานได้ทุกวัน
- ก๋วยเตี๋ยว บะหมี่ ขนมจีน ขนมปัง เผือกมันต่าง ๆ
ควรเลือกรับประทานเพียงชนิดใดชนิดหนึ่งใน 1
มื้อ ปริมาณที่รับประทานขึ้นอยู่กับกิจกรรม และ
แรงงานที่ใช้ไปในแต่ละวัน วุ้นเส้น ควร
จำกัดการรับประทานเช่นเดียวกับข้าวและแป้งชนิด
อื่น ๆ
ประเภทเนื้อสัตว์ ผู้ป่วยโรคเบาหวานควรได้รับเนื้อสัตว์ให้เพียงพอกับควรต้องการประมาณ 3-4 ช้อนแกงพูนเล็กน้อย หรือประมาณ (ครึ่งขีด) ต่อมื้อ ควรเป็นเนื้อสัตว์ที่ไม่ติดมัน

ประเภทไข่ ไข่เป็นสารอาหารที่มีประโยชน์มาก ไม่ควรงด ให้รับประทานสัปดาห์ละ 3 ฟอง ใน ผู้ป่วย ที่มี

โคเลสเตดรอล(cholesterol) สูง อาจรับประทานสัปดาห์ละ 2 ฟอง ทั้งนี้เพราะในไข่แดงมีสารที่ทำให้ไขมันในเลือดสูง แต่ถ้ารับประทานเพียงไข่ขาว ก็รับประทานได้ทุกวัน งดไม่กิน
ไข่แดง

ประเภทไขมันหรือน้ำมัน
ไขมันสัตว์ ควรหลีกเลี่ยงมันหมู มันวัว มันไก่ มันกุ้ง ครีม เนย เนื้อสัตว์ติดมัน เครื่องในสัตว์ หอยนางรม และ
กุ้งใหญ่
น้ำมันพืช ควรรับประทานน้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันข้าวโพด น้ำมันฝ้าย น้ำมันรำ น้ำมันถั่วลิสง
ควรหลีกเลี่ยง น้ำมันมะพร้าว น้ำมันปาล์ม กะทิ และอาหารใส่กะทิมาก ๆ
ครีมเทียมหรือไขมันผง ผู้ป่วยเบาหวานจึงไม่ควรกินไขมันประเภทนี้ ถ้าจะใช้ใส่เครื่องดื่ม นมผง หรือนมสดจะได้ประโยชน์มากกว่า
น้ำตาล ควรพยายามงดน้ำตาลทุกชนิด ซึ่งได้แก่ น้ำตาลทราย น้ำตาลทรายแดง น้ำตาลก้อน น้ำตาลกรวด น้ำตาลมะพร้าว น้ำตาลปี๊บ น้ำผึ้ง น้ำตาลผลไม้สด
ขัณฑสกร เป็นสารรสหวานที่ไม่ให้พลังงาน แต่มีความหวาน 300-400 เท่าของน้ำตาลทราย ผู้ป่วยเบาหวานรับประทานได้ และควรใช้แต่พอควร
แอสปาเทม (น้ำตาลเทียม) ผู้ป่วยเบาหวานสามารถใช้น้ำตาลเทียมตัวนี้แทนน้ำตาลทรายได้
เกลือ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน มีโอกาสเกิดโรคหัวใจขาดเลือดก่อนข้าวมาก จึงควรหลีกเลี่ยงการกินเกลือ และอาหารที่มีเกลือมาก เช่น น้ำปลา ซีอิ้ว ซอสชูรส แมกกี้ น้ำมันหอย ปลาเค็ม ไข่เค็ม เต้าเจี้ยว ปลาร้า ผักดอง มันทอด ถั่วอบ
อาหารที่มีใยอาหารมาก อาหารเหล่านี้จะทำให้น้ำตาลและไขมันและถูกดูดซึมได้ช้าลง ช่วยลดไขมันในเลือด และน้ำตาลในเลือดได้ อาหารเหล่านี้ได้แก่ ถั่วฝักยาว ถั่วแขก ถั่วลันเตา ถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วดำ ถั่วเหลือง ใบขี้เหล็ก ยอดมะกอก ใบแค ฝรั่ง เม็ดแมงลัก ข้าวซ้อมมือ และผักต่าง ๆ ฝ่ายศิลป์โดย * หน่วยสุขศึกษา ฝ่ายการพยาบาล
โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
อาหารผู้ป่วยเบาหวาน
เรียบเรียงโดย ชนัญญา มหาพรหม หน่วยสุขศึกษา ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่