
กินเค็มจนชิน ระวังความดันพุ่ง!
แพทย์ มช. เตือน เสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง
เช็ก 5 พฤติกรรมการกิน ก่อนสายเกินไป
.
ป้องกัน Stroke เริ่มที่มื้ออาหารวันนี้! กินเค็มบ่อย ระวังความดันสูง เพิ่มความเสี่ยงหลอดเลือดสมอง 5 พฤติกรรมที่ควรปรับ ก่อนสายเกินไป
.
รู้หรือไม่? พฤติกรรมการกินในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะการบริโภคอาหารรสเค็มจัด อาจส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke ได้โดยไม่รู้ตัว การเริ่มดูแลสุขภาพจึงไม่จำเป็นต้องรอให้เจ็บป่วย แต่สามารถเริ่มได้ตั้งแต่มื้ออาหารวันนี้
.
เนื่องในวันที่ 29 ตุลาคมของทุกปี ซึ่งเป็นวันโรคหลอดเลือดสมองโลก (World Stroke Day) MED CMU ชวนทุกคนหันมาใส่ใจพฤติกรรมการกิน การออกกำลังกาย และการควบคุมปัจจัยเสี่ยง เพื่อช่วยลดโอกาสเกิดโรคหลอดเลือดสมอง พร้อมเรียนรู้สัญญาณเตือนที่ทุกคนควรรู้ เพราะเมื่อเกิด Stroke การเข้ารับการรักษาอย่างรวดเร็วมีความสำคัญอย่างยิ่ง
.
Stroke คืออะไร ทำไมจึงไม่ควรมองข้าม?
โรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke หรือที่หลายคนเรียกว่า “อัมพฤกษ์ อัมพาต” เกิดจากความผิดปกติของหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง แบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน ทำให้เลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ
โรคหลอดเลือดสมองแตก เกิดจากหลอดเลือดในสมองแตก ทำให้มีเลือดออกในเนื้อสมองหรือบริเวณรอบสมอง
.
ทั้งสองประเภทอาจทำให้เซลล์สมองเสียหาย ส่งผลให้เกิดความพิการหรือเสียชีวิตได้ โดยแนวทางการรักษาแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างเร่งด่วน
.
กินเค็มเกี่ยวอะไรกับ Stroke?
การบริโภคโซเดียมมากเกินไป โดยเฉพาะจากอาหารรสเค็มจัด อาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น ซึ่งความดันโลหิตสูงเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหลอดเลือดสมอง
.
อาหารที่ควรระวัง ได้แก่ อาหารแปรรูป เนื้อสัตว์แปรรูป บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป อาหารหมักดอง ขนมขบเคี้ยว และอาหารที่เติมน้ำปลา ซีอิ๊ว หรือซอสปรุงรสในปริมาณมาก
.
สิ่งสำคัญคือ ความดันโลหิตสูงมักไม่มีอาการแสดงชัดเจน การรู้สึกว่ายังแข็งแรงจึงไม่ได้หมายความว่าความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ปกติ ควรตรวจวัดความดันโลหิตเป็นระยะ และปรับพฤติกรรมควบคู่กัน
.
5 พฤติกรรมที่ควรปรับ ลดความเสี่ยง Stroke
1. ลดเค็ม ลดโซเดียม ชิมอาหารก่อนปรุง ลดการเติมน้ำปลา ซีอิ๊ว และซอสต่าง ๆ เลือกอาหารสดแทนอาหารแปรรูป และอ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้ออาหารสำเร็จรูป
2. ลดอาหารไขมันอิ่มตัวสูง ลดการบริโภคเนื้อสัตว์ติดมัน หนังสัตว์ และอาหารทอดที่มีไขมันสูง เลือกแหล่งโปรตีนที่เหมาะสม และใช้วิธีปรุงอาหาร เช่น ต้ม นึ่ง ย่าง หรืออบ แทนการทอดบ่อย ๆ
3. เพิ่มผัก ผลไม้ และอาหารที่หลากหลาย รับประทานผักและผลไม้ให้เพียงพอ เลือกธัญพืชไม่ขัดสี และรับประทานอาหารให้สมดุล โดยคำนึงถึงปริมาณน้ำตาล โซเดียม และพลังงานที่ได้รับในแต่ละวัน
4. ขยับร่างกายให้สม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการนั่งนิ่งเป็นเวลานาน เริ่มจากกิจกรรมที่ทำได้จริง เช่น เดินเร็วตามความเหมาะสม ทำงานบ้าน หรือออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ โดยปรับระดับกิจกรรมให้เหมาะกับสุขภาพของตนเอง
5. ควบคุมปัจจัยเสี่ยงให้ได้ ตรวจวัดความดันโลหิต ตรวจระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดตามคำแนะนำของแพทย์ ควบคุมน้ำหนัก เลิกสูบบุหรี่ และจำกัดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรรับประทานยาและติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่อง
.
จำให้ขึ้นใจ! สัญญาณเตือน Stroke ต้องรีบไปโรงพยาบาล
.
หากพบผู้ที่มีอาการผิดปกติเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน ให้สังเกตตามหลัก BE-FAST
B – Balance (เสียการทรงตัว) เดินเซ เวียนศีรษะอย่างเฉียบพลัน ทรงตัวลำบากโดยไม่ทราบสาเหตุ
E – Eyes (การมองเห็นผิดปกติ) ตามัวทันที เห็นภาพซ้อน สูญเสียการมองเห็นข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง
F – Face (ใบหน้าผิดปกติ) มุมปากตก หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว ยิ้มแล้วใบหน้าไม่เท่ากัน
A – Arms (แขนขาอ่อนแรง) แขนหรือขาชา ยกแขนสองข้างไม่เท่ากัน อ่อนแรงซีกใดซีกหนึ่งของร่างกาย
S – Speech (พูดผิดปกติ) พูดไม่ชัด พูดไม่ออก ฟังไม่เข้าใจ หรือสื่อสารผิดปกติ
T – Time (รีบไปโรงพยาบาลทันที) T = Time รู้เวลาที่เริ่มมีอาการ คือ รู้ว่าเริ่มมีอาการเป็นเวลานานเท่าใด นับจากที่มีอาการผิดปกติ หรือนับจากเวลาที่ผู้ป่วยมีอาการปกติเป็นครั้งสุดท้าย และรีบไปโรงพยาบาลทันที เพื่อการตรวจและวินิจฉัย ภายใน 4.5 ชั่วโมง
.
หากพบอาการแม้เพียง 1 ข้อ ให้รีบโทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที เพราะผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง มีโอกาสได้รับยาละลายลิ่มเลือดหากมาถึงโรงพยาบาลภายใน 4.5 ชั่วโมงแรก ซึ่งช่วยลดความพิการและเพิ่มโอกาสฟื้นตัวได้อย่างมากอย่ารอดูอาการ อย่ารอให้หายเอง และอย่าขับรถพาผู้ป่วยไปโรงพยาบาลเองหากสามารถเรียกรถพยาบาลได้ แม้อาการจะดีขึ้นหรือหายไปชั่วคราว ก็ยังจำเป็นต้องได้รับการประเมินจากแพทย์อย่างเร่งด่วน
.
ผู้ป่วยบางรายอาจมีข้อบ่งชี้สำหรับการรักษาด้วยการนำลิ่มเลือดออกจากหลอดเลือด ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตำแหน่งหลอดเลือดที่อุดตัน ผลตรวจสมอง และระยะเวลาที่เหมาะสม
.
ดังนั้น ทุกนาทีมีความสำคัญ ยิ่งได้รับการประเมินและรักษาอย่างรวดเร็ว ก็ยิ่งมีโอกาสได้รับประโยชน์จากการรักษา ไม่ควรรอจนพ้นช่วงเวลาที่เหมาะสมแล้วจึงไปโรงพยาบาล เริ่มป้องกัน Stroke ได้ตั้งแต่มื้อนี้ โรคหลอดเลือดสมองอาจส่งผลกระทบต่อทั้งผู้ป่วยและครอบครัว แต่ความเสี่ยงบางส่วนสามารถลดลงได้ด้วยการปรับพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ลดเค็ม กินอาหารให้สมดุล ขยับร่างกาย เลิกบุหรี่ ไปจนถึงตรวจสุขภาพและควบคุมโรคประจำตัว
.
อย่ารอให้ร่างกายส่งสัญญาณเตือน เพราะการดูแลสุขภาพที่ดีที่สุดคือการเริ่มต้นก่อนเจ็บป่วย ลดเค็มวันนี้ ตรวจความดันสม่ำเสมอ รู้ทันสัญญาณ Stroke และรีบช่วยเหลือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
.
ขอบคุณข้อมูลจาก: รศ.นพ.ชุติเทพ ทีฆพุฒิ อาจารย์หน่วยประสาทวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เรียบเรียง: นางสาวนันทพร ระบิน
ภาพ/ข่าว: งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
.
อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ![]()
https://www.facebook.com/share/p/1DbyuXMae9/
#วันโรคหลอดเลือดสมองโลก (World Stroke Day) #สุขภาพดีกับหมอสวนดอก #MedCMU #คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #แพทย์เชียงใหม่ #แพทย์มช #หมอสวนดอก #โรงพยาบาลสวนดอก #Medcmuในมือคุณ #สื่อสารองค์กรMedcmu
