โรคหิด

                                                                                                               ผศ.ดร.นริศรา จริยะพันธุ์ 

  หิดมีลักษณะอย่างไร ?

   เป็นไรที่มีขนาดเล็กมาก ตัวเมียมีขนาด 0.3-0.4 มม . รูปร่างกลมและแบน หลังนูน ท้องแบน ลำตัวมีลวดลายเป็นเส้นพาดโดยตลอด ขามี 4 คู่ อ้วนสั้น มีปล้อง ปลายขา 2 คู่หน้าเป็นก้านสั้น ๆ ขา 2 คู่หลังมีขนยาว ๆ เป็นเส้นเดียว ตัวผู้มีขนาดเล็กกว่าตัวเมีย

รูปที่ 1 ตัวเต็มวัยของหิด (ภาพจาก website ภาควิชาปรสิตวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)

  คนเป็นโรคหิดได้อย่างไร ?

   โรคหิดพบมากในกลุ่มประชากรที่มีความเป็นอยู่ทางสังคมและเศรษฐกิจต่ำ มีการสาธารสุขไม่ดี มีคนอาศัยอย่างหนาแน่น สามารถติดต่อโดยการใกล้ชิดสัมผัสกับผู้ป่วยโดยตรง การใช้เสื้อผ้าหรือนอนในที่นอนร่วมกัน ซึ่งการติดต่อมักเกิดจากตัวเมียที่ผสมพันธุ์แล้ว

  การก่อโรคของหิด

    หิดทั้งระยะตัวอ่อนและตัวเต็มวัย จะขุดเจาะผิวหนังของคน หรือสัตว์แล้วถ่ายของเสียหรือสารพิษออกมา ทำให้บริเวณผิวหนังด้านนอกมีลักษณะเป็นรอยขริบและตุ่มพุพองมีผื่นแดง และมีอาการคันอย่างรุนแรง การเกาแผลที่ถูกขุดเจาะทำให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียซึ่งมีผลทำให้ผิวหนังอักเสบเป็นหนอง หรือมีเลือดออก หิดมักจะชอบขุดเจาะผิวหนังบริเวณ ที่บางหรือเป็นรอยย่น เช่น ง่ามมือและเท้า ขาหนีบ หน้าอก ข้อศอก รักแร้ อวัยวะเพศชาย

  การป้องกันและรักษา

    1. ใช้ 1% benzene hexachloride (BHC) หรือ 20-25% benzyl benzoate ทาบริเวณที่เป็นหิด

    2. ไม่คลุกคลีกับผู้ที่เป็นหิดหรือใช้เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มร่วมกับผู้ป่วย

 

เอกสารอ้างอิง

1. Beaver PC, Junc RC, Cupp EW. Clinical parasitology 9 th edition, 1980.
2. Service MW. Medical Entomology for students 1 st ed. Chapman & Hall, London , 1996: 223-66.
3. Loberts LS, Janovy J. Foundations of parasitology. 5 th ed. Wm. C.Brown, 1996: 257-61.
4. James MT, Harwood RF. Herms's Medical entomology. 6 th edition, Macmillan, 1969: 362-88.
5. วิชิต พิพิธกุล วีรยุทธ แดนสิงแก้ว วันชัย มาลีวงษ์ กีฎวิทยาทางการแพทย์ 2541.


                                                                                     [ กลับสู่หน้าหลัก ] [ คณะแพทยศาสตร์ ] [ English version ]