สายซูชิ ซาชิมิ และปลาดิบ แพทย์ มช.เตือน ระวัง! เสี่ยงติดพยาธิในกระเพาะและลำไส้โดยไม่รู้ตัว

สายซูชิ ซาชิมิ และปลาดิบ แพทย์ มช.เตือน ระวัง! เสี่ยงติดพยาธิในกระเพาะและลำไส้โดยไม่รู้ตัว

.

 

หลายคนชื่นชอบเมนูปลาดิบ ไม่ว่าจะเป็นซูชิ ซาชิมิ หรืออาหารทะเลดิบต่าง ๆ เพราะรสชาติสดอร่อย แต่รู้หรือไม่ว่า อาหารทะเลดิบอาจมี “พยาธิอะนิซาคิส” (Anisakis) ปะปนอยู่ และอาจทำให้เกิดโรคที่เรียกว่า “อะนิซาคิเอซิส” (Anisakiasis) ซึ่งส่งผลต่อระบบทางเดินอาหารได้

.

 

พยาธิอะนิซาคิสคืออะไร?

พยาธิอะนิซาคิสเป็นพยาธิตัวกลมที่พบในปลาทะเลและสัตว์ทะเลหลายชนิด เช่น

• ปลาแซลมอน

• ปลาทูน่า

• ปลาทู

• ปลากะพง

• ปลาซาร์ดีน

• ปลาดาบ

• หมึก

.

 

แม้ประเทศไทยจะพบผู้ป่วยไม่มากนัก แต่มีรายงานตรวจพบตัวอ่อนของพยาธิชนิดนี้ในปลาทะเลจากทั้งอ่าวไทยและทะเลอันดามัน

.

 

ติดพยาธิได้อย่างไร?

การติดเชื้อเกิดจากการรับประทานปลาดิบหรืออาหารทะเลที่ปรุงไม่สุก ซึ่งมีตัวอ่อนของพยาธิฝังตัวอยู่ เมื่อเข้าสู่ร่างกาย พยาธิอาจไปเกาะที่กระเพาะอาหารหรือลำไส้ ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ตามมา

.

 

อาการที่ควรสังเกต

1. พยาธิฝังในกระเพาะอาหาร

• อาการมักเกิดภายใน 1-12 ชั่วโมงหลังรับประทานอาหาร

• ปวดท้องรุนแรงบริเวณลิ้นปี่

• คลื่นไส้ อาเจียน

• แน่นท้อง

• ระคายคอหรือไอ

• บางรายอาจอาเจียนพบตัวพยาธิออกมา

2. พยาธิฝังในลำไส้ อาการมักเกิดหลังรับประทาน 5-7 วัน

• ปวดท้องเรื้อรัง

• คลื่นไส้ อาเจียน

• ท้องเสีย

• ปวดท้องคล้ายไส้ติ่งอักเสบ

• ลำไส้อักเสบ

3. อาการแพ้ บางคนอาจมีอาการแพ้จากพยาธิ เช่น

• ผื่นคัน

• ลมพิษ

• หน้าบวม ปากบวม

• หายใจลำบาก

• ภาวะแพ้รุนแรง (Anaphylaxis)

.

 

กินปลาดิบอย่างไรให้ปลอดภัย?

วิธีที่ดีที่สุด คือ หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารทะเล (เช่น ปลา หมึก) ดิบหรือสุก ๆ ดิบ ๆ ที่ไม่ถูกสุขลักษณะ หากจำเป็นต้องรับประทาน ควรเลือกจากร้านที่ได้มาตรฐานและผ่านกระบวนการแช่แข็งตามมาตรฐานความปลอดภัย

.

 

ที่สำคัญต้องรู้ว่า การบีบมะนาว การใส่วาซาบิ การดองซีอิ๊วหรือซอสต่าง ๆ ไม่สามารถฆ่าพยาธิได้ พยาธิจะถูกทำลายได้ด้วยการปรุงสุก หรือการแช่แข็งที่อุณหภูมิต่ำตามมาตรฐานเท่านั้น

.

 

หากสงสัยว่าติดพยาธิ ควรทำอย่างไร?

หากมีอาการปวดท้องรุนแรง คลื่นไส้ อาเจียน หรือมีอาการผิดปกติหลังรับประทานปลาดิบ ควรรีบพบแพทย์ทันที แพทย์อาจพิจารณาส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร ซึ่งเป็นวิธีที่สามารถมองเห็นและนำพยาธิออกได้โดยตรง และเป็นวิธีรักษาที่ได้ผลดีที่สุด แม้ซูชิและซาชิมิจะเป็นเมนูยอดนิยมของคนรักอาหารญี่ปุ่น แต่การรับประทานปลาดิบก็มีความเสี่ยงต่อการติดพยาธิอะนิซาคิสได้

.

 

หากมีอาการปวดท้องเฉียบพลัน คลื่นไส้ อาเจียน หรือผื่นแพ้หลังรับประทานอาหารทะเลดิบ อย่านิ่งนอนใจ ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม

.

 

“ความสดไม่ใช่เครื่องการันตีความปลอดภัย การเลือกรับประทานอาหารที่ปรุงสุกและได้มาตรฐาน ยังเป็นวิธีลดความเสี่ยงจากพยาธิและโรคติดเชื้อที่ดีที่สุด”

.

 

อ้างอิง

1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Anisakiasis: Life cycle of Anisakis spp. Available from: https://www.cdc.gov/dpdx/anisakiasis/index.html

2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Clinical Care of Anisakiasis. Available from: https://www.cdc.gov/anisakiasis/about/index.html

3. Audicana MT, Kennedy MW. Anisakis simplex: from obscure infectious worm to inducer of immune hypersensitivity reactions. Clin Microbiol Rev. 2008;21(2):360–379.

4. Pacios E, Arias-Diaz J, Zuloaga J, Gonzalez-Armengol J, Villarroel P, Balibrea JL. Albendazole for the treatment of anisakiasis ileus. Clin Infect Dis. 2005;41(12):1825–1826.

5. Fujikawa H, Kuwai T, Yamaguchi T, Miura R, Sumida Y, Takasago T, et al. Gastric and enteric anisakiasis successfully treated with Gastrografin therapy: a case report. World J Gastrointest Endosc. 2018;10(3):69-73.

6. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Fish and Fishery Products Hazards and Controls Guidance: Parasite Destruction. Chapter 5: Parasites. Available from: https://www.fda.gov/media/80777/download

7. MSD Manual Professional Edition. Anisakiasis. Available from: https://www.msdmanuals.com/

8. Krainara U, Muranishi K. Anisakis spp. in Thailand: พยาธิอะนิซาคิสในประเทศไทย. J Dept Med Sci. 2024;66(1):156–168.

.

 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก :นายแพทย์เควิน เจริญวิไลศิริ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ขวัญกมล ลิ้มโสภาธรรม อาจารย์ประจำภาควิชาปรสิตวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เรียบเรียง : นางสาวนันทพร ระบิน

ภาพ / ข่าว : งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

.

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ 

https://www.facebook.com/share/p/18x9LHznqZ/

# พยาธิในกระเพาะและลำไส้ #สายซูชิ ซาชิมิ และปลาดิบ #MedCMU #คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #แพทย์เชียงใหม่ #แพทย์มช #หมอสวนดอก #แพทย์สวนดอก #โรงพยาบาลสวนดอก #MedCMUในมือคุณ #สื่อสารองค์กรMedCMU