แพทย์ มช. เตือน มูลนกแห้ง…ภัยเงียบใกล้ตัว ที่ไม่ควรมองข้าม แค่กวาดมูลนก ก็เสี่ยง! เตือนภัยเชื้อราลอยฟุ้ง เข้าปอดลามสมองได้

.

หลายคนอาจมองว่า “มูลนกแห้ง” เป็นเพียงสิ่งสกปรกทั่วไป แต่ความจริงแล้วอาจมีความเสี่ยงต่อสุขภาพซ่อนอยู่โดยไม่รู้ตัว เพราะมูลนกแห้งสามารถปนเปื้อนเชื้อราและจุลชีพก่อโรคบางชนิด ซึ่งเมื่อเข้าสู่ร่างกายผ่านการหายใจ อาจก่อให้เกิดการติดเชื้อในปอด และในบางกรณีสามารถลุกลามไปถึงสมองได้

.

เมื่อมูลนกแห้ง กลายเป็นฝุ่นขนาดเล็กที่มองไม่เห็น การกวาดหรือปัดทำความสะอาดแบบแห้ง จะทำให้ฝุ่นเหล่านี้ฟุ้งกระจายในอากาศ และสามารถถูกสูดเข้าสู่ทางเดินหายใจได้ง่ายโดยที่เราอาจไม่รู้ตัว ภายในฝุ่นเหล่านี้ อาจมีเชื้อราสำคัญ เช่น Cryptococcus neoformans และ Histoplasma capsulatum ซึ่งมักพบในมูลนกหรือดินที่มีมูลนกสะสม โดยเชื้อจะเข้าสู่ร่างกายผ่านการสูดดมสปอร์เข้าสู่ปอด

.

แค่สูดฝุ่น ก็เสี่ยงติดเชื้อจริงหรือไม่ คำตอบคือ “จริง” เนื่องจากเชื้อราเหล่านี้อยู่ในรูปของสปอร์ขนาดเล็ก เมื่อถูกสูดเข้าไป สามารถเริ่มกระบวนการติดเชื้อในปอดได้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หลังจากเข้าสู่ร่างกาย เชื้ออาจเพิ่มจำนวนและแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือด และในบางรายสามารถเดินทางไปยังสมอง ก่อให้เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อราได้ โดยเฉพาะจากเชื้อ Cryptococcus

.

กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวัง

ผู้ที่ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ ได้แก่

• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ติดเชื้อเอชไอวี

• ผู้ที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน

• ผู้ป่วยมะเร็ง

• ผู้สูงอายุ

• ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง

• ผู้ที่ต้องสัมผัสมูลนกเป็นประจำ

.

สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม ในระยะแรก ผู้ป่วยมักมีอาการคล้ายโรคทั่วไป เช่น

• ไข้

• ไอ

• อ่อนเพลีย

แต่หากเชื้อลุกลามไปถึงสมอง อาจมีอาการที่รุนแรงขึ้น เช่น

• ปวดศีรษะเรื้อรัง

• คลื่นไส้อาเจียน

• คอแข็ง

• ซึมหรือสับสน

• ตามัวหรือมองเห็นภาพซ้อน

ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ และควรรีบพบแพทย์ทันที

.

วิธีทำความสะอาดมูลนกอย่างปลอดภัย การป้องกันที่ถูกต้องสามารถลดความเสี่ยงได้อย่างมาก โดยควรปฏิบัติดังนี้

• หลีกเลี่ยงการกวาดแบบแห้ง

• ราดน้ำให้มูลนกชื้นก่อนทำความสะอาด

• สวมถุงมือและหน้ากาก ในส่วนของหน้ากาก แนะนำให้ใช้ชนิด N95 หรือเทียบเท่า เนื่องจากสามารถป้องกันฝุ่นขนาดเล็กได้ดีกว่าหน้ากากผ้าทั่วไป

.

อย่างไรก็ตาม หากไม่สามารถหาได้ การสวมหน้ากากอนามัยทั่วไปก็ยังช่วยลดความเสี่ยงได้ในระดับหนึ่ง นอกจากการทำความสะอาดอย่างถูกวิธีแล้ว ยังสามารถลดความเสี่ยงได้โดย

• ป้องกันไม่ให้นกเข้ามาทำรัง เช่น ติดตาข่ายหรืออุปกรณ์กันนก

• ทำความสะอาดพื้นที่เป็นประจำ

• ไม่ปล่อยให้มูลนกสะสมเป็นเวลานาน

เมื่อไหร่ควรรีบพบแพทย์ ควรไปพบแพทย์ทันที หากมีอาการต่อไปนี้

• ปวดศีรษะรุนแรงร่วมกับไข้

• ซึมหรือสับสน

• อาเจียนมาก

• คอแข็ง

• หรือเป็นผู้ที่มีโรคประจำตัวที่ทำให้ภูมิคุ้มกันต่ำ

มูลนกแห้งไม่ใช่เพียงสิ่งสกปรกทั่วไป แต่เป็นแหล่งของเชื้อโรคที่สามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านการหายใจได้ การป้องกันที่ถูกต้อง เช่น การหลีกเลี่ยงการกวาดแห้ง และการใช้หน้ากากที่เหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงของโรครุนแรงได้อย่างมาก

.

การรู้เท่าทัน “ภัยเล็ก ๆ ใกล้ตัว” อาจช่วยป้องกันโรคใหญ่ที่คาดไม่ถึงได้ในอนาคต

---

ขอบคุณข้อมูลจาก : อ.นพ.นพดนัย ศิริมหาราช อาจารย์ประจำหน่วยประสาทวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มช.

เรียบเรียง : นางสาวนันทพร ระบิน

ภาพ / ข่าว : งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

.

#มูลนกแห้ง#สุขภาพดีกับหมอสวนดอก #MedCMU #คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #แพทย์เชียงใหม่ #แพทย์มช #หมอสวนดอก #โรงพยาบาลสวนดอก #Medcmuในมือคุณ #สื่อสารองค์กรMedcmu