สิวขึ้นปุ๊บ อยากฉีดปั๊บ? แพทย์ มช. บอกแบบไหนควร แบบไหนไม่ควร
เมื่อมีสิวอักเสบเม็ดใหญ่ บวม แดง เจ็บ หลายคนมักนึกถึงการ “ฉีดสิว” เพราะเชื่อว่าจะช่วยให้สิวยุบได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะก่อนวันสำคัญ เช่น งานรับปริญญา งานแต่งงาน หรือการถ่ายภาพ แต่ความจริงแล้ว สิวทุกเม็ดไม่ได้เหมาะกับการฉีด และการฉีดสิวก็ไม่ใช่วิธีรักษาสิวให้หายขาด หากใช้ไม่ถูกวิธีหรือฉีดบ่อยเกินไป อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงได้
.
การฉีดสิวคืออะไร?
การฉีดสิว คือ การฉีดยาเข้าไปในบริเวณสิวอักเสบโดยตรง เพื่อช่วยลดการอักเสบ ทำให้อาการบวม แดง และปวดลดลงอย่างรวดเร็ว ยาที่ใช้ส่วนใหญ่เป็นยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ ซึ่งเป็นการรักษาเฉพาะจุด ไม่ใช่การรักษาหลักของโรคสิว
.
สิวแบบไหนควรฉีด?
ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่า “สิว” ไม่ได้มีเพียงชนิดเดียว สิวเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่
• การอุดตันของรูขุมขน
• การผลิตน้ำมันจากต่อมไขมันมากผิดปกติ
• ความไม่สมดุลของจุลชีพบนผิวหนัง รวมถึงเชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดสิวที่ชื่อ Cutibacterium acnes
• กระบวนการอักเสบ
.
นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยอื่น ๆ เช่น พันธุกรรม ฮอร์โมน ความเครียด และมลภาวะ ที่เข้ามากระตุ้นกลไกหลักข้างต้นทำให้เกิดสิวขึ้นได้ โดยทั่วไป สิวแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก คือ
• สิวไม่อักเสบ/สิวอุดตัน เช่น สิวหัวขาว และสิวหัวดำ
• สิวอักเสบ เช่น ตุ่มแดง สิวหัวหนอง หรือสิวลักษณะคล้ายถุงซีสต์ การฉีดสิวจึงเหมาะกับ สิวอักเสบที่มีอาการบวม แดง เจ็บชัดเจน ส่วนสิวอุดตันที่ไม่มีการอักเสบ ไม่ใช่สิวที่ควรรักษาด้วยการฉีด
.
ฉีดสิวแล้วสิวยุบเร็วจริงหรือไม่?
คำตอบคือ จริง
.
โดยเฉพาะสิวอักเสบเม็ดใหญ่ มักเริ่มยุบลงภายในประมาณ 48-72 ชั่วโมง หลังฉีด ความบวม แดง และอาการปวดจะลดลงอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม ผลการรักษาอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับชนิดของสิว ความรุนแรง และเทคนิคการฉีด อีกทั้งแม้สิวจะยุบแล้ว ก็อาจยังเหลือรอยแดงหรือรอยดำได้อีกระยะหนึ่ง
.
ฉีดสิวช่วยป้องกันหลุมสิวได้ไหม?
การลดการอักเสบได้อย่างรวดเร็ว อาจช่วยลดโอกาสเกิดหลุมสิวหรือแผลเป็น โดยเฉพาะในสิวอักเสบขนาดใหญ่ เพราะช่วยลดการทำลายเนื้อเยื่อรอบรูขุมขน อย่างไรก็ตาม ไม่สามารถรับประกันได้ว่าจะป้องกันหลุมสิวได้ 100% เนื่องจากยังขึ้นอยู่กับความรุนแรงของสิว ระยะเวลาที่อักเสบ และปัจจัยอื่น ๆ ในทางกลับกัน หากฉีดยาไม่เหมาะสม เช่น ใช้ยาที่มีความเข้มข้นสูงเกินไป ฉีดผิดตำแหน่ง หรือฉีดซ้ำบ่อย อาจทำให้ผิวหนังยุบตัวจนเกิดรอยบุ๋มคล้ายหลุมสิวได้
.
ฉีดสิวมีผลข้างเคียงหรือไม่?
ผลข้างเคียงระยะสั้นที่พบได้ ได้แก่
• เจ็บหรือแสบขณะฉีด
• บวม แดง หรือรู้สึกตึงบริเวณที่ฉีด
• มีเลือดออกหรือรอยช้ำเล็กน้อย
.
อาการเหล่านี้มักหายได้เองภายในไม่กี่วัน ส่วนผลข้างเคียงระยะยาว แม้พบไม่บ่อย แต่ควรทราบ ได้แก่ • ผิวหนังหรือชั้นไขมันใต้ผิวยุบตัว เกิดรอยบุ๋ม
• ผิวบางลง
• สีผิวซีดหรือด่างขาวบริเวณที่ฉีด
• เส้นเลือดฝอยขยาย
.
ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นหากฉีดในปริมาณมาก ฉีดตื้นเกินไป หรือฉีดซ้ำบริเวณเดิมหลายครั้ง
.
ฉีดสิวบ่อย ๆ ดีหรือไม่?
ไม่แนะนำ
แม้ว่ายาที่ใช้จะเป็นการรักษาเฉพาะจุด แต่หากฉีดหลายตำแหน่ง ใช้ยาปริมาณมาก หรือฉีดซ้ำบ่อย ๆ ก็อาจมีการดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้ แม้จะพบได้น้อยก็ตาม ดังนั้น การฉีดสิวจึงควรใช้เฉพาะเมื่อมีข้อบ่งชี้ และเป็นเพียงการรักษาเสริม ไม่ใช่วิธีรักษาหลักของโรคสิว
.
หลังฉีดสิวควรดูแลตัวเองอย่างไร?
หลังฉีดสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ แต่ควร
• รักษาความสะอาดบริเวณที่ฉีด
• หลีกเลี่ยงการบีบ แกะ กด หรือจับสิวบ่อย ๆ
• หากมีเลือดซึม ให้ใช้ผ้าก๊อซหรือผ้าสะอาดกดเบา ๆ
• ใช้ยารักษาสิวตามคำแนะนำของแพทย์ หากหลังฉีดมีอาการบวมแดงมากขึ้น ปวดมาก มีหนอง มีไข้ หรือก้อนใหญ่ขึ้นแทนที่จะยุบ ควรรีบกลับมาพบแพทย์
.
ทำไมสิวถึงขึ้นซ้ำที่เดิม?
การฉีดสิวช่วยให้สิวเม็ดนั้นยุบลง แต่ ไม่ได้แก้สาเหตุของการเกิดสิว หากสิวขึ้นซ้ำบริเวณเดิมบ่อย ๆ อาจเกิดจากปัจจัยเดิม เช่น การอุดตันของรูขุมขน ฮอร์โมน ความเครียด หรือการผลิตน้ำมันมากเกินไป จึงควรรักษาที่ต้นเหตุ ไม่ควรอาศัยการฉีดซ้ำเพียงอย่างเดียว หากก้อนสิวไม่ยุบหรือกลับมาเป็นซ้ำที่ตำแหน่งเดิมหลายครั้ง ควรพบแพทย์เพื่อประเมินว่าเป็นสิวจริงหรือเป็นโรคผิวหนังชนิดอื่น
.
การฉีดสิวรักษาสิวหายขาดได้หรือไม่?
คำตอบคือ ไม่
.
การฉีดสิวเป็นเพียงการลดการอักเสบของสิวเฉพาะเม็ดที่ฉีด ไม่ได้แก้ไขกลไกการเกิดสิวทั้งหมด ดังนั้น ผู้ป่วยยังจำเป็นต้องรักษาสิวด้วยวิธีอื่นร่วมด้วยตามคำแนะนำของแพทย์
.
เมื่อไรควรรีบพบแพทย์?
ควรพบแพทย์ หากมีอาการต่อไปนี้
• สิวอักเสบก้อนใหญ่ บวมมาก หรือปวดมาก
• สิวอักเสบหลายเม็ดหรือกระจายเป็นวงกว้าง
• เริ่มมีหลุมสิวหรือแผลเป็น
• ใช้ยารักษาสิวแล้วไม่ดีขึ้น
• มีหนอง มีไข้ หรืออาการผิดปกติร่วม
• สิวส่งผลต่อความมั่นใจหรือสุขภาพจิต ผู้หญิงที่มีสิวร่วมกับประจำเดือนผิดปกติ ขนดก ผมบาง หรือมีน้ำหนักเพิ่มผิดปกติ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของฮอร์โมน
.
ป้องกันอย่างไร ไม่ให้สิวอักเสบจนต้องฉีด?
สิ่งสำคัญที่สุด คือการรักษาสิวตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพราะยิ่งควบคุมการอักเสบได้เร็ว ก็ยิ่งลดโอกาสเกิดหลุมสิวและแผลเป็น
.
คำแนะนำ ได้แก่
• ใช้ยารักษาสิวอย่างสม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง
• ไม่บีบ ไม่แกะ และไม่ถูผิวแรง ๆ
• เลือกผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่า Non-comedogenic เพื่อลดการอุดตันของรูขุมขน
• หากเริ่มมีสิวอักเสบก้อนใหญ่หรือมีแนวโน้มเกิดแผลเป็น ควรรีบพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ
.
การฉีดสิวเป็นตัวช่วยที่มีประสิทธิภาพในการลดการอักเสบของสิวเม็ดใหญ่ ทำให้สิวยุบเร็วขึ้น แต่ไม่ใช่การรักษาสิวทุกชนิด และไม่ใช่วิธีรักษาสิวให้หายขาด การรักษาที่ดีที่สุดคือการวินิจฉัยชนิดของสิวและรักษาที่ต้นเหตุร่วมกับการดูแลผิวอย่างเหมาะสม เพื่อช่วยลดการเกิดสิวซ้ำและป้องกันหลุมสิวในระยะยาว
.
ขอขอบคุณข้อมูลจาก :ผศ.พญ.รุจิรา รุจิเวชพงศธร อาจารย์ประจำหน่วยวิชาโรคผิวหนัง ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เรียบเรียง: นางสาวนันทพร ระบิน
ภาพ / ข่าว : งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
.
อ่านเพิ่มเติมได้ที่ 
https://www.facebook.com/share/p/18v37ZPDNA/
#ฉีดสิว #MedCMU #คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่#แพทย์เชียงใหม่ #แพทย์มช #หมอสวนดอก #แพทย์สวนดอก #โรงพยาบาลสวนดอก #MedCMUในมือคุณ #สื่อสารองค์กรMedCMU