วาเลนไทน์นี้ “รักหวานได้ แต่เบาหวาน……อาจจะยังน้าา”
เบาหวานและไขมันในเลือดสูง ภัยเงียบที่ป้องกันได้
.
วันแห่งความรัก หลายคนฉลองด้วยของหวาน ช็อกโกแลต และมื้อพิเศษ แต่รู้ไหมว่า “ความหวานที่มากเกินไป” อาจพาโรคเรื้อรังมาโดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะโรคเบาหวาน และไขมันในเลือดสูง ซึ่งเป็นภัยเงียบที่พบบ่อยในผู้สูงวัย และกำลังพบในคนอายุน้อยได้มากขึ้น โรคเหล่านี้มักไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่ค่อย ๆ ทำลายหลอดเลือด หัวใจ ไต
สมอง และดวงตาในระยะยาว ความรักที่ดีที่สุด อาจเริ่มจากการชวนกันดูแลสุขภาพ
เบาหวาน — หวานในเลือด แต่ร่างกายใช้ไม่ได้
เบาหวานคือภาวะที่ร่างกายนำน้ำตาลไปใช้ได้ไม่ดี ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง อันตรายคือ ช่วงแรกมักไม่มีอาการ กว่าจะรู้ตัว บางคนเริ่มมีภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานแล้ว เช่น ชาปลายมือปลายเท้า อัมพาตอัมพฤกษ์
.
สัญญาณที่อาจพบเมื่อมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง:
• ปัสสาวะบ่อย • กระหายน้ำมาก
• หิวบ่อย รับประทานอาหารมากแต่น้ำหนักลดลง
• แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย
.
ไม่มีอาการก็เป็นได้ ตรวจเลือดเท่านั้นที่บอกได้
ไขมันในเลือดสูง ตัวร้ายที่ไม่ส่งสัญญาณเตือน
ไขมันโคเลสเตอรอลในเลือดมีทั้งชนิดดีและไม่ดี
• ไขมันโคเลสเตอรอลชนิดดี HDL จะช่วยปกป้องหลอดเลือด
• ไขมันโคเลสเตอรอลชนิดไม่ดี LDL จะทำให้เกิดหลอดเลือดตีบแข็ง ไขมันไตรกลีเซอไรด์จะมีผลเสียต่อหลอดเลือด ถ้าระดับสูงมากๆ จะทำให้เกิดตับอ่อนอักเสบได้ ระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงมักเกิดจากรับประทานอาหารที่มีไขมัน แป้งหรือน้ำตาลสูง รวมทั้งการดื่มสุรา
.
คนจำนวนมากมารู้ตัวอีกทีเมื่อเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจหรือหลอดเลือดสมองไปแล้วเนื่องจากไม่มีอาการใด ๆ ที่แสดงว่าระดับไขมันในเลือดสูง
.
ทำไมอายุมากขึ้น ความเสี่ยงยิ่งเพิ่มขึ้น
เมื่ออายุเพิ่มขึ้น จะมีการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย
• มีปริมาณกล้ามเนื้อลดลงแต่มีปริมาณไขมันเพิ่มขึ้น ทำให้ร่างกายมีการเผาผลาญลดลง • มีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง ทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้น มีโรคอ้วนได้ง่ายขึ้น เป็นผล
ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดและระดับไขมันในเลือดสูงขึ้น หรือควบคุมได้ยากขึ้น
.
แนะนำ: ควรตรวจระดับน้ำตาลในเลือดและระดับไขมันในเลือดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ในคนที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปี ขึ้นไป
.
เดทแบบเฮลท์ตี้ ทำได้จริง
วาเลนไทน์นี้ เปลี่ยนจาก “ให้ของหวาน” เป็น “ให้สุขภาพ”
สูตรจานรักสุขภาพ 2:1:1
จานขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 9 นิ้ว:
• ผัก 2 ส่วน (ครึ่งจาน)
• โปรตีน 1 ส่วน (หนึ่งในสี่จาน) อย่าลืม !! เลือกโปรตีนที่มีไขมันต่ำด้วย • แป้ง 1 ส่วน (หนึ่งในสี่จาน)
.
เดทแบบขยับ
• เดินหลังมื้ออาหาร อย่าลืม !! เดินเร็วไม่ใช่เดินทอดน่อง
• ปั่นจักรยาน
• เต้นรำ เป้าหมาย = ออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์
.
จำไว้: ไม่อ้วนก็เป็นได้
โดยเฉพาะคนเอเชียที่ “ไม่อ้วนแต่ลงพุง”
คนเอเซีย รอบเอวไม่ควรเกิน 80 ซม. ในผู้หญิง และ 90 ซม. ในผู้ชาย
หากมีขนาดรอบเอวมากกว่าที่ควรจะเป็นก็จะจัดว่ามีโรคอ้วนลงพุงแม้ว่าจะมีน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ไม่อ้วนก็ตาม
โรคอ้วนลงพุงจะมีความสัมพันธ์กับการมีไขมันในช่องท้องสูง ซึ่งจะทำให้มีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและระดับไขมันในเลือดสูง
.
ความรักที่ยืนยาว = ดูแลกันให้สม่ำเสมอ
ไม่ต้องเปลี่ยนทุกอย่างในวันเดียว
เริ่มจากสิ่งเล็ก ๆ ที่ทำได้จริง และทำต่อเนื่อง
กินดี
ขยับให้เพียงพอ
ตรวจสุขภาพ
ทำให้เป็นนิสัย
.
ขอบคุณข้อมูลจาก : รศ.พญ. เมตตาภรณ์ พรพัฒน์กุล หัวหน้าทีมงานคลินิกเบาหวาน (NCDs) และ อาจารย์หน่วยต่อมไร้ท่อและเมแทบอลิซึม ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มช.
.
เรียบเรียงโดย: นางสาวนันทพร ระบิน นักประชาสัมพันธ์ งานสื่อสารองค์กร และนางสาวพัทธ์ธีรา สุรเสกข์ ตำแหน่งนักศึกษาฝึกประสบการณ์ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
ภาพ/ข่าว: งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
.
#วาเลนไทน์#แพทย์ มช. #MedCMU #คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #แพทย์เชียงใหม่ #แพทย์มช. #หมอสวนดอก #โรงพยาบาลสวนดอก #Medcmuในมือคุณ #สื่อสารองค์กรMedcmu