“ศิลปะกับนักศึกษาแพทย์” มากกว่าการรักษา คือการสร้างสรรค์
เมื่อพูดถึง “ศิลปะ” หลาย ๆ คนมักคิดถึงภาพวาดในแกลเลอรี รูปปั้นตามอุโบสถของวัด การออกแบบอาคารแขนงต่าง ๆ คงจะยากหากจินตนาการถึงศิลปะในบริบทของโรงพยาบาลที่ไม่ใช่เพียงรูปวาดที่แขวนตามผนัง แต่หากพิจารณาดูจะพบว่าศิลปะนั้นได้แทรกซึมในศาสตร์การแพทย์อย่างแยบยล วันนี้ทางชมรม MUAN จึงได้ชวน
นศพ.เคียงชณก ชอง หรือพี่จัสมิน ประธานชมรมศิลปะคณะแพทยศาสตร์มาพูดคุยกันในหัวข้อ “ศิลปะกับคุณหมอ”
1. พี่จัสมินคิดว่า “ศิลปะกับนักศึกษาแพทย์” มีความสัมพันธ์กันอย่างไร
เรารู้สึกว่าศิลปะเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับมนุษย์มานานมาก ๆ ถ้าถามว่านานแค่ไหน ก็คงตั้งแต่ภาพวาดบนผนังถ้ำ เครื่องปั้นดินเผาต่าง ๆ ไปจนถึงภาษาที่ถูกร้อยเรียงออกมา เพราะมีมนุษย์ถึงได้มีศิลปะ และเพราะมีศิลปะ มนุษย์ถึงได้มีความเป็นมนุษย์ กลายเป็นสิ่งมีชีวิตที่ใฝ่หาความหมายของสิ่งต่าง ๆ รอบตัวได้ และด้วยความที่ศิลปะมีอยู่ทุกที่ ในการแพทย์ ถ้าสังเกตดี ๆ เราก็จะมองเห็นศิลปะเต็มไปหมดเลย ในทุกฝีเย็บ ในทุกรอยมีด ในทุกภาพวาดของผู้ป่วย ไปจนถึงสีสันต่าง ๆ ที่เห็นได้จากแค่กล้องจุลทรรศน์ ถึงแม้ว่าคนจะมองว่าศิลปะกับการแพทย์ดูจะไกลจากกัน แต่ความจริงแล้วมันใกล้กันนิดเดียวเอง ส่วนตัวเราคิดว่าศิลปะสำคัญมาก ๆ กับชีวิตของนักศึกษาแพทย์ เพราะนอกจากการเป็นนักเรียนแล้วเรายังต้องค้นหาตัวตนของตัวเองอยู่บ้าง คณะแพทย์ก็เหมือนการวิ่งมาราธอนใหญ่ แต่การวิ่งครั้งนี้หมายถึงการต้องยอมสละชิ้นส่วนตัวตนของเราไปเรื่อย ๆ เพื่อให้ประสบความสำเร็จถึงเส้นชัย พูดง่าย ๆ ก็คือเราจะเหนื่อย เครียด และสูญเสียความเคารพต่อตัวเองไปในบางครั้ง หรือถ้าร้ายหน่อยก็หลายครั้งจนนับไม่ถ้วน แต่ศิลปะ ดนตรี กีฬา งานอดิเรก คือแก่นตัวตนที่แข็งแรงพอจะทำให้เรายังยึดจับไว้ได้ในช่วงที่ยากลำบากค่ะ มีหลายครั้งมากที่เราตั้งคำถามว่านอกจากการเรียนแล้วเราเหลืออะไรบ้าง แล้วเราก็หันกลับไปเห็นภาพวาดต่าง ๆ ที่วาดทิ้งเอาไว้ แค่นั้นก็พอแล้วค่ะ ศิลปะคือสัญญะว่ายังมีเราอยู่บนโลกใบนี้ ตัวตนของเรายังไม่สูญหายไปซะหมด ยังอยู่ในฝีแปรง ยังอยู่ในความคิดสร้างสรรค์ที่ครั้งนึงเราเคยไฮป์มาก ยังอยู่ในภาพชิ้นโปรดเสมอ และวันไหนที่เหนื่อย งานอดิเรกเหล่านี้ก็ยังรอเป็นบ้านให้กลับไปพักพิงได้ ชีวิตของนักศึกษาแพทย์บางทีก็ต้องการบ้านหลังเล็ก ๆ แบบนี้นี่แหละค่ะเพื่อให้มีแรงไปต่อได้
2. ที่ผ่านมาชมรมศิลปะได้จัดกิจกรรมอะไรบ้าง มีเหตุการณ์ไหนที่รู้สึกประทับใจเป็นพิเศษไหม
ชมรม Art ปีที่ผ่านมาจัดกิจกรรมเยอะมาก ๆ เลยค่ะ กิจกรรมเด่น ๆ ก็จะมี Art Buddy ที่เป็นการจับฉลากชื่อของเพื่อนหรือรุ่นพี่แล้วนั่งทำงานศิลปะให้คนที่เราจับฉลากได้ ไม่ว่าจะเป็นวาดรูป เพนต์ถาด ร้อยลูกปัด แล้วนำมาแลกกันหลังจบกิจกรรมค่ะ เป็นการสานสัมพันธ์กันในช่วงต้นเทอม เผื่อได้มิตรภาพใหม่ ๆ จากชมรม Art หรือจะเป็นวันศุกร์ชาร์จแบตที่ไม่เคยได้จัดวันศุกร์เลย เป็นกิจกรรม Workshop หลังเลิกเรียนที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาแพทย์มาผ่อนคลายตัวเองจากความเครียดค่ะ นิทรรศการศิลปะ อันนี้ได้มีโอกาสนำผลงานศิลปะของสมาชิกชมรมไปจัดแสดงตามงานต่าง ๆ ค่ะ ไม่ว่าจะเป็นงานที่ฝั่งสวนสัก หรืองานคอนเสิร์ตของชมรมคอรัส ชมรมของเราก็ไปหมดเลย ส่วนกิจกรรมที่ประทับใจที่สุดคือการได้โอกาสจากในม.ให้ไปเปิดบูธในงานอีเวนต์ศิลปะ “ป๊ะกั๋นงานอาร์ต” ที่อ่างแก้วค่ะ ซึ่งพวกเราในฐานะชมรมศิลปะคณะแพทย์ก็ได้ปรึกษาอาจารย์จิตแพทย์จากสวนปรุงและจัดกิจกรรม Workshop ให้ความรู้เกี่ยวกับศิลปะบำบัดและเทคนิคการรู้เท่าทันทางอารมณ์ให้กับคนที่มาร่วมงานค่ะ รู้สึกดีใจที่ชมรมเล็ก ๆ อย่างชมรม Art ได้เป็นหน้าตาของคณะสักครั้ง ซึ่งผลตอบรับดีมาก ๆ เลยค่ะ และผู้มาร่วมงานหลายคนก็ทึ่ง ๆ ที่เห็นว่าคณะแพทย์ก็มีมุมนี้ด้วย เขาจะติดภาพจำว่าเราเรียนอย่างเดียวกันค่ะ แต่จริง ๆ แล้วเด็กคณะแพทย์น่ะเก่งหลายอย่างมาก ๆ เลยนะ อาร์ตทิสต์เต็มคณะเลยล่ะ ก็ภูมิใจที่ในปีที่ผ่านมาชมรมได้ทำหลายอย่างมาก ๆ และดีใจที่ชมรมได้รับความรักความสนใจตลอดทั้งเทอมค่ะ
3. อยากฝากอะไรให้ผู้อ่าน
อย่างที่เราพูดอยู่เสมอเลยค่ะ ศิลปะคือสิ่งที่ขัดเกลาให้มนุษย์เป็นมนุษย์ รักก็ลงที่ศิลปะ เกลียดก็ลงที่ศิลปะ ทุกมวลอารมณ์คือสิ่งที่สร้างศิลปะออกมา และในทุกขั้นตอนคือตัวตนของเรา เป็นสิ่งที่ยังประกาศกับโลกใบนี้ว่ามีเราอยู่ตรงนี้นะ เพราะงั้นถึงแม้ในปัจจุบันจะมีเทคโนโลยีเข้ามา เช่น AI generate แต่ว่าเราไม่อยากให้ทุกคนทิ้งศิลปะไปเลยค่ะ เพราะ AI นั้นมอบให้ได้แค่ผลลัพธ์ เป็นความสวยงามแค่ชั่วครู่ที่ถูกลืม ถูกเลื่อนผ่านไป แต่ปราศจากจิตวิญญาณ ไม่มีเรื่องราวว่า รายละเอียดตรงนี้เราใช้เวลานานแค่ไหน ภาพนี้เราคิดอะไรอยู่นะตอนนั้นถึงได้วาดออกมา หรือเราตั้งใจวาดทุกเส้นเพื่อใคร มนุษย์สมบูรณ์แบบได้เพราะมีเรื่องเล่าที่ไม่สมบูรณ์แบบค่ะ และศิลปะก็เป็นหนึ่งในสิ่งที่บันทึกเรื่องเล่านั้น จะนานแค่ไหนคนก็ยังชื่นชมภาพที่โกลาหลของแวนโก๊ะ เศร้าไปกับภาพของโกยา สงบไปกับภาพของโมเนต์ มันไม่ใช่แค่เพราะความสวยงามแต่เป็นเพราะจิตวิญญาณที่ศิลปินอุทิศให้ภาพวาดด้วย เพราะฉะนั้น จะสวยหรือไม่สวย จะน่าอับอายในความคิดเรามากแค่ไหน ขอแค่อยากทำงานศิลปะก็พอแล้ว ขอแค่ให้มันออกมาจากมือเรา เป็นเรื่องราวของเรา จะอีกกี่ร้อยปีก็ไม่มีใครมาแทนที่ได้ค่ะ ศิลปะยืนยาว ชีวิตสั้นนิดเดียว แต่เราทำให้มันมีความหมายได้แน่นอนค่ะ
เรียบเรียงและบทสัมภาษณ์ : นศพ.กวินนาถ พงษ์เมษา
พิสูจน์อักษร : นศพ.สิดาพร ว่องไวทวีวงศ์ / นศพ.แพรวภัทร ศักดิ์เศรณี
Layout : นศพ.อติวิชญ์ วิชิตตระกูลถาวร / นศพ.ศุภกร แสนมณีชัย
29