Triage

คำว่า Triage มาจากภาษาฝรั่งเศส แปลว่าการคัดหรือแยก อ่านได้หลายอย่าง บางคนอ่านว่า ทรี-อาจ บ้าง ทริ-แอจ บ้าง แล้วแต่จะอ่านนะครับ

ผู้ป่วยที่มารับบริการที่หน่วยตรวจฉุกเฉิน เราจะแบ่งผู้ป่วยออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

Emergent - ผู้ป่วยด่วนมาก แทนด้วยสัญลักษณ์สีแดง ซึ่งผู้ป่วยกลุ่มนี้ต้องได้รับการแก้ไขภาวะคุกคามต่อชีวิตภายใน 1 นาที และไม่เกิน 4 นาที ได้แก่ผู้ป่วยหยุดหายใจ หัวใจหยุดเต้น ผู้ป่วยช็อค หายใจลำบากมาก เจ็บอกจากกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดไปเลี้ยงเฉียบพลัน เป็นต้น

Urgent – ผู้ป่วยฉุกเฉิน แทนด้วยสัญลักษณ์สีเหลือง ผู้-ป่วยกลุ่มนี้สามารถรอได้โดยไม่เกิดภาวะคุกคามต่อชีวิต แต่หากรอนานเกินไปอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนจนถึงชีวิตได้ ได้แก่ ผู้ป่วยมีบาดแผล(ไม่มีเลือดออกมาก) ผู้ป่วยกระดูกหัก ผู้ป่วยหอบเหนื่อย(ไม่มาก) ผู้ป่วยปวดท้อง เป็นต้น

Non urgent – ผู้ป่วยไม่ฉุกเฉิน แทนด้วยสัญลักษณ์สีเขียว เช่น ผู้ป่วยแผลถลอก ปวดท้องเรื้อรัง(สัญญาณชีพปกติ) ท้องโต เป็นต้น

ผู้ป่วยทั้ง 3 ประเภทจะมีเกณฑ์ในการคัดแยกอย่างเป็นระบบ ซึ่งจะขอกล่าวในฉบับต่อ ๆ ไป

หการคัดแยกประเภท จะใช้ในการคัดแยกผู้ป่วยอุบัติเหตุกลุ่มชนด้วยนะครับ หากผู้ป่วยเสียชีวิตหรือหมดหวังในการรักษา จะแทนด้วยสัญลักษณ์สีดำ นะครับ

ตั้งแต่เรียนจบมาเป็นพยาบาล ใจก็ฝักใฝ่ไค้เป๋น (need) พยาบาลห้องฉุกเฉิน เพราะว่าหมอ ผู้ป่วยและญาติ หมุนเวียนเปลี่ยนผ่านตลอด ทำให้เราเจอคนใหม่ ๆ ในชีวิต (แต่ไม่ยักมีใครจริงใจกับเรา) แต่เป็นที่น่าเสียใจว่าอยากกลับบ้านตอนเทศกาล เช่น ปีใหม่ไทย ปี๋ใหม่เมือง วันแห่งความรัก เข้าพรรษา ลอยกระทง ไม่ให้ขอเวรหยุด ต้องช่วยกันทำงาน แต่วอร์ดอื่น ๆ เช่น วอร์ด ..... ได้กลับบ้าน เห็นเขากลับบ้าน แล้วอยากบอกว่าขอยมาก (envy so much)

ยิ่งอยู่เวรแล้วได้ยินเสียงกริ๊ง กริ๊ง .... (สายนอกดัง 2 กริ๊ง) มีเสียงบอกว่า “ รอซักครู่นะคะ/ครับ โทรจาก.........จะรีเฟอร์ (refer) คนไข้....... เนื่องจากศูนย์ refer ภาคเหนือเตียงเต็มค่ะ ” โอ๊ย ใจจะขาดรอนๆยิ่งผู้ป่วยมาตอนกำลังส่งเวร เหมือนกับจะพร้อมใจกันมานะครับ 16.00 น. / 24.00 น. มาพร้อมกัน 3-5 โรงบาล แต่ละรายเครื่องช่วยหายใจนกทั้งนั้น มาพร้อมกันกับขี้เหล้าหลาย ๆ สถาบัน นอกจากนั้นมีญาติมาอีกรายละ 5-10 ใจจริงแล้วอยากเอาหมากฝรั่ง อ้อย ขนมขบเคี้ยว น้ำ ส้มตำ มาขายหน้า ER คงขายได้ดีพิลึก....

แต่อยู่ ER ก็ดีอย่างนะครับ มีงานก็ทำ ไม่มีก็ไม่ทำ แต่มีแล้วไม่ทำเนี่ยมีปัญหานะครับ อิอิ ฉะนั้นคนอยู่ ER ต้องทำงาน ให้สมกับคำขวัญที่ว่า

บริการเต็มที่ ชีวีปลอดภัย ประทับใจผู้รับบริการ ทำงานอย่างมีความสุข

MassCasualty

คำว่า “Mass casualty” หมายถึง อุบัติเหตุกลุ่มชน หรือบางคนก็เรียกว่า Mass Emergency ซึ่งเป็นการได้รับอุบัติเหตุหรือบาดเจ็บในคนหมู่มาก ที่เราเห็นทางทีวีบ่อย ๆ ได้แก่ พวกระเบิดพลีชีพ ตึกถล่มหรือแม้กระทั่งอุบัติเหตุจราจร สำหรับจังหวัดเชียงใหม่ที่เราเคยเห็น ได้แก่ โรงงานอบลำไยระเบิด รถโดยสารคว่ำ หรือแก๊สแอมโมเนียรั่วในโรงงาน เป็นต้น

อุบัติเหตุกลุ่มชน แบ่งออกเป็น 3 ระดับ

ระดับที่ 1 – มีผู้ได้รับบาดเจ็บน้อยกว่า 15 คน และอาการไม่สาหัสมากทางหน่วยตรวจฉุกเฉิน สามารถจัดการได้ ไม่ต้องเปิดใช้แผน

ระดับที่ 2 – มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 15-30 คน มีอาการสาหัสหลายราย ต้องขอความร่วมมือจากเจ้าหน้าที่ภายในงานการพยาบาลผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยฉุกเฉิน และแพทย์จากภาควิชาที่เกี่ยวข้อง

ระดับที่ 3 – มีผู้ได้รับบาดเจ็บจำนวนมาก (ตั้งแต่ 30 คน ขึ้นไป) เหตุการณ์รุนแรง ต้องขอความช่วยเหลือจากแพทย์ประจำภาควิชาที่เกี่ยวข้อง เจ้าหน้าที่ฝ่ายการพยาบาล เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ งานโภชนาการ ห้องยา ห้องผ่าตัด หน่วยขนย้าย หน่วยรังสี เจ้าหน้าที่ตำรวจ หน่วยเวช-ระเบียน และต้องรายงานต่อผู้บังคับบัญชาให้ทราบเพื่อดำเนินการ

ในฉบับหน้า เราจะกล่าวถึงในกรณีเมื่อมีอุบัติเหตุกลุ่มชน ในแต่ละระดับ เราจะให้การรักษาและแบ่งพื้นที่ในการรักษาพยาบาลอย่างไรบ้าง พลาดไม่ได้นะครับ